Sai số của phép đo các đại lượng vật lý Dễ hiểu cho học sinh

Sai số của phép đo các đại lượng vật lý Dễ hiểu cho học sinh

Trong bài viết này chúng tôi sẽ giúp các bạn tìm hiểu thông tin và kiến thức về Sai số hay nhất được tổng hợp bởi Wonderkids

Trong bài viết ngày hôm nay, Kiến Guru sẽ từng bước cùng bạn đọc hệ thống những kiến thức quan trọng trong vật lý 10 bài 7. Hy vọng, bài học này sẽ trang bị cho bạn cách phân biệt điểm khác nhau giữa sai số phép đo trực tiếp và phép đo gián tiếp; giữa đại lượng ngẫu nhiên và đại lượng vật lý;…

Mời các bạn cùng theo dõi!

I. Tổng hợp kiến thức môn vật lý 10 bài 7

Trước khi đi vào phần giải chi tiết vật lý 10 bài 7, bạn đọc hãy cùng Kiến Guru hệ thống tất tần tật những nội dung kiến thức trọng tâm trong bài học này nhé!

1. Phép đo của đại lượng vật lý. Hệ đơn vị SI

a. Ôn tập lý thuyết về phép đo của 1 đại lượng vật lý

Bản chất của phép đo đại lượng vật lý là quá trình so sánh 1 đại lượng vật lý với 1 một đại lượng vật lý khác cùng loại được quy ước làm đơn vị.

Ta dựa vào dụng cụ trong một phép đo đại lượng vật lý để phân tách ranh giới giữa phép đo trực tiếp và gián tiếp:

  • Khái niệm phép đo trực tiếp là gì: Một phép so sánh thông qua một dụng cụ trực tiếp thì được gọi là phép đo trực tiếp.
  • Trong khi đó, nếu thực hiện phép đo mà không có dụng cụ trực tiếp mà thông qua một công thức liên hệ với các đại lượng đo trực tiếp gọi là phép đo gián tiếp.

b. Tổng quan về hệ đơn vị SI

Hệ thống đơn vị đo được sử dụng phổ biến nhất trên thế giới (hệ đơn vị SI) quy định 7 đơn vị đo cơ bản, bao gồm:

  • Đơn vị đo độ dài: mét (m)
  • Đơn vị thời gian: giây (s)
  • Đơn vị khối lượng: kilogam (kg)
  • Đơn vị nhiệt độ: kelvin (K)
  • Đơn vị đo cường độ dòng điện: ampe (A)
  • Đơn vị cường độ sáng: candela (Cđ)
  • Đơn vị lượng chất: mol (mol)
Xem thêm  Cảm nhận về bài thơ "Ngắm trăng" của Hồ Chí Minh

2. Sai số của phép đo

Quá trình thực hiện phép đo bất kể dưới hình thức trực tiếp hay gián tiếp sẽ đều tồn tại một số sai sót cơ bản. Sau đây, mời bạn đọc cùng Kiến Guru từng bước tìm hiểu về nguyên nhân gây ra hiện tượng này nhé!

a. Sai số hệ thống

word image 33433 2

Nguyên nhân chính hình thành nên sai số hệ thống là từ cấu tạo của dụng cụ hoặc do sơ suất của chính người thực hiện phép đo gây ra.

b. Sai số ngẫu nhiên

Khái niệm về sai số ngẫu nhiên: Đây là loại sai số gây ra do hạn chế khả năng giác quan của con người dẫn đến thao tác đo không chuẩn, hoặc do điều kiện bên ngoài tác động gây ra.

Một số lưu ý trong phần này:

  • Sai số hệ thống do lệch điểm 0 ban đầu là loại sai số cần phải loại trừ bằng cách hiệu chỉnh chính xác điểm 0 ban đầu của dụng cụ đo trước khi tiến hành đo.
  • Trong quá trình đo hoàn toàn có thể diễn ra quá trình sai sót. Do lỗi sai sót, kết quả nhận được khi hoàn thành phép đo khác xa giá trị thực. Cần phân biệt được điểm khác biệt giữa sai số và sai sót trong khi đo. Nếu khi hoàn thành phép đo, người thực hiện nghi ngờ có sai sót, cần phải đo lại và loại bỏ giá trị sai sót đó.
  • Để xác định phép đo có chính xác không, người ta sử dụng đại lượng sai số tỉ đối – với số này càng nhỏ thì kết quả của phép đo ấy càng có độ tin cậy cao:

3. Giá trị trung bình

Công thức xác định giá trị trung bình khi thực hiện n phép đo sẽ là kết quả gần đúng và có tính tin cậy cao nhất của đại lượng A:

4. Tổng hợp các cách xác định sai số của phép đo

Xem thêm: Hình ảnh chào ngày mới thứ 4 đẹp, vui vẻ, ý nghĩa

Ta thực hiện phép tính xác định sai số trung bình của n phép đo thông

Trong khi đó, tổng sai số ngẫu nhiên và sai số dụng cụ là sai số tuyệt đối của phép đo đó.

Vận dụng quy tắc để xác định sai số của phép đo gián tiếp như sau:

Tổng các sai số tuyệt đối của các số hạng bằng sai số tuyệt đối của tổng (hoặc hiệu). Trong khi đó, sai số tỉ đối của một tích hay thương thì bằng tổng các sai số tỉ đối của các thừa số.

II. Hỗ trợ giải bài 7 vật lý 10 sgk

Như vậy, Kiến Guru đã cùng bạn đọc điểm lại những nội dung lý thuyết quan trọng cần nắm trong môn lý 10 bài 7. Hy vọng bạn đọc sẽ nắm thật chắc kiến thức để từ đó vận dụng trong quá trình giải bài tập chủ đề này. Sau đây, Kiến Guru sẽ chia sẻ gợi ý đáp án chi tiết bài học vật lý 10 bài 7 sách giáo khoa dễ hiểu, chi tiết nhất. Mời các bạn cùng theo dõi nhé!

Xem thêm  Nhân vật Xuân Tóc Đỏ trong tiểu thuyết Số đỏ của Vũ Trọng Phụng

1. Bài 1 trang 44

Hãy tính thời gian rơi trung bình, sai số ngẫu nhiên, sai số dụng cụ và sai số phép đo thời gian. Phép đo này là trực tiếp hay gián tiếp ? Nếu chỉ đo 3 lần (n = 3) thì kết quả đo bằng bao nhiêu?

Hướng dẫn giải chi tiết bài 1 trang 44 sgk vật lý 10:

Đây là dạng bài tập vận dụng – mức độ thấp lý thuyết phần sai số phép đo vào tính toán giá trị của sai số ngẫu nhiên. Bạn đọc cần nắm vững phần lý thuyết vừa được hệ thống ở phần vừa rồi để giải bài tập 1 trang 44 sgk vật lý 10, cụ thể lời giải như sau:

Ta thực hiện phép xác định giá trị của sai số ngẫu nhiên thông qua công thức:

với các thành tố bằng:

Ta có thể xác định sai số dụng cụ ∆’t thông thường được xác định bằng ½ hoặc 1 độ chia nhỏ nhất (kí hiệu: ĐCNN). Ở đây, qua giá trị trong bảng ta xác định được phép đo thời gian có sai số dụng cụ với độ chia nhỏ nhất là 0,001s → Δt’ = 0,001s

Thực hiện phép tính toán, ta thu được bảng số liệu như sau:

Xem thêm: Dơi bay vào nhà là điềm báo gì? Tốt hay xấu? – Vansu.net

word image 33433 8

word image 33433 9

2. Bài 2 trang 44

Dùng một thước milimet đo 5 lần khoảng cách giữa s giữa 2 điểm A,B đều cho một giá trị như nhau bằng 798mm.Tính sai số phép đo này và viết kết quả đo.

Hướng dẫn giải chi tiết bài 2 trang 44 sgk vật lý 10:

Đối với bài tập này, ta vận dụng kết hợp các quy tắc thực hiện tính sai số ngẫu nhiên, sai số dụng cụ để từ đó tính ra sai số của phép đo, cụ thể lời giải chi tiết như sau:

word image 33433 10

3. Bài 3 trang 44

Cho công thức tính vận tốc tại B: v = 2s/t và gia tốc rơi tự do: g = 2s/t2

Dựa vào các kết quả đo ở trên và các quy tắc tính sai số đại lượng đo gián tiếp, hãy tính v, g, Δv, Δg, δv, δg và viết các kết quả cuối cùng.

Hướng dẫn giải chi tiết bài 3 trang 44 sgk Vật lý 10:

Bài tập này rèn luyện kĩ năng tính toán và giải bài tập thông qua phép vận dụng công thức tính sai số tỉ đối, cụ thể đáp án chi tiết như sau:

word image 33433 11

III. Lời giải và đáp án bài tập vật lý 10 bài 7 (sách mới)

Bên cạnh những bài tập vận dụng minh họa ở sách giáo khoa chương trình cũ, sau đây Kiến Guru sẽ cùng bạn đọc chinh phục những bài tập được cập nhật trong bộ sách Kết nối tri thức môn Vật lý 10 bài 7, mời các bạn cùng theo dõi nhé!

Xem thêm  Giải Sách Bài Tập Giáo Dục Công Dân 8 - Bài 5: Pháp luật và kỷ luật

1. Em có thể 1 trang 19 Vật Lý 10 – Kết nối tri thức

Xem thêm: Deadline là gì? 6 phương pháp chạy Deadline hiệu quả nhất

Giải thích tại sao để đo một đại lượng chính xác người ta cần lặp lại phép đo nhiều lần và tính sai số.

Hướng dẫn giải chi tiết:

Đây là dạng bài tập đánh giá khả năng thông hiểu nội dung lý thuyết trong bài học này, bạn đọc cần ôn tập các nội dung kiến thức đã được Kiến Guru hệ thống trong phần trước đó, từ đó suy luận và đưa ra lý giải, cụ thể đáp án của bài tập này như sau:

Khi muốn đo một đại lượng với độ chính xác cao, người ta cần lặp lại phép đo nhiều lần để làm giảm sai số ngẫu nhiên đến mức nhỏ nhất và tính sai số để xác định được độ tin cậy của phép đo.

2. Em có thể 2 trang 19 Vật Lý 10 – Kết nối tri thức

Tính được sai số tuyệt đối, sai số tỉ đối của phép đo trực tiếp và phép đo gián tiếp

Hướng dẫn giải chi tiết:

Bài tập này vận dụng khả năng sử dụng các công thức để tính toán các loại sai số cơ bản (sai số tuyệt đối và sai số tỉ đối), phép đo gián tiếp, cụ thể đáp án như sau:

Thực hiện phép đo thời gian tấm chắn sáng (rộng 10mm) đi qua cổng quang điện được cho ở bảng 1.2.

word image 33433 12

Kết luận

Vừa rồi, Kiến Guru đã tổng hợp và giải nội dung trọng tâm về Sai số của phép đo các đại lượng Vật lý trong môn vật lý 10 bài 7. Hy vọng, đây sẽ là học liệu bổ trợ bạn đọc trong quá trình học tập, nghiên cứu môn học này.

Ngoài ra, các bạn cũng có thể tham khảo các bài viết sắp tới của Kiến Guru để đón nhận nhiều kiến thức bổ ích, hay ho nhé.

Chúc bạn gặt hái được nhiều thành tích cao trong học tập!

Bản quyền nội dung thuộc wonderkidsmontessori.edu.vn

Bài viết liên quan

Tri Thức Cộng Đồng chuyên viết luận văn thạc sĩ tiếng Anh
Học Viện PMS – Đơn vị đào tạo 5S-Kaizen mang tính thực tiễn cao
Cách chỉnh độ rộng của dòng và cột trong word
Cách chỉnh độ rộng của dòng và cột trong word
Từ điển Thành ngữ Tiếng Việt – em ngã, chị nâng là gì?
Từ điển Thành ngữ Tiếng Việt – em ngã, chị nâng là gì?
Vật Lí 8 Bài 20: Nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên?
Vật Lí 8 Bài 20: Nguyên tử, phân tử chuyển động hay đứng yên?
Bảng chữ cái Tiếng Thái – Gia sư Tâm Tài Đức
Bảng chữ cái Tiếng Thái – Gia sư Tâm Tài Đức
Bộc trực là gì? 6 biểu hiện của người có tính bộc trực – CareerLink
Bộc trực là gì? 6 biểu hiện của người có tính bộc trực – CareerLink
Danh sách các trường THCS ở Hà Nội nên cho con học
Danh sách các trường THCS ở Hà Nội nên cho con học